Paradijs, Penitentiaire
Inrichting Noordsingel
in opdracht van de Rijksgebouwendienst
Rotterdam 2005
'Paradijs' is het ontwerp voor de PTC en de POI, onderdelen van de Penitentiaire Inrichting Noordsingel in Rotterdam in opdracht van de Rijksgebouwendienst. In de binnentuin van de PTC en POI komt een kunststof palmboom te staan van 18 meter hoog op een klein, wit eilandje van exact 10,2 m2.
De palmboom steekt duidelijk zichtbaar boven de gevangenismuur uit en is dus goed zichtbaar vanaf de straat. Dit beeld zal bij passanten zeker nieuwsgierigheid oproepen, echter om die nieuwsgierigheid te bevredigen moet een traject worden doorlopen, dat zeker niet is aan te raden. Vanuit de gevangenis zelf is dit beeld ook te zien en kan als motivatie dienen om zich voor de programma's van de POI en PTC in te schrijven.
De gedetineerden die een programma bij één van beiden volgen, zullen zien dat niet het verwachtte paradijs aan de voet van de stam is te vinden maar een kaal wit eilandje van hard plastic dat 10,2 m2 is, hetzelfde oppervlak als een cel in de penitentiaire inrichting.
Met dank aan Theo Tegelaars, Camouflage, Hans Lagerweij en de PI Noordsingel
Klik op een foto voor een vergroting.
Klik op de onderstaande foto voor een impressie van de plaatsing
Het Paradijs in het nieuws:
TV Rijnmond
Rotterdams Dagblad
De Telegraaf
Straatbeeld
Cobouw
TV Rijnmond
Kunstwerk op binnenplaats gevangenis
Rotterdam is weer een kunstwerk rijker. Geen kabouter buttplug
dit keer, maar een kunststof palmboom. Wie het kunstwerk in zijn
geheel wil bewonderen, moet wel wat op zijn kerfstok hebben. De palmboom
staat namelijk op de binnenplaats van de penitentiare inrichting aan
de Noordsingel.
De palmboom is dinsdagmiddag op zijn plek gezet. Het kunstwerk
is zo'n 18 meter hoog en torent gedeeltelijk boven de muren van de gevangenis
uit. Gedetineerden die op de palmboom uitkijken, zien binnenkort ook
de voet van de boom: dit wordt een eilandje van 10,2 vierkante meter.
Exact de oppervlakte van een cel in de gevangenis.
^terug|
Woensdag 2
Maart 2005 Rotterdams Dagblad
Paradijsje in gevangenis
Nep-palmboom op luchtplaats moet iedereen verleiden
Rotterdam - Wie over de Noordsingel rijdt, zal sinds
gisteren even de wenkbrauwen optrekken. Wat doet die palmboom achter
de metershoge gevangenismuur? Het bijzondere kunstwerk, geplant in de
tuin van het Huis van Bewaring, stelt een stukje paradijs voor. Maar
toch eigenlijk ook weer niet.
,,Een grandioos gezicht.'' Zo beschrijft
kunstenaar Sander Leemans het moment suprême gisteren van het planten van het kunstwerk
'Het Paradijs'. ,,Indrukwekkend, zoals die boom zo hoog over het hek
werd getakeld. En daarna zag ie er nog groter uit dan toen de boom op
de grond lag. Indrukwekkend.''
Twee jaar geleden startte de klus
van Sander Leemans en Selby Gildemacher van de Amsterdamse artgroup PIEK!
Het verbouwde deel van het huis van bewaring, waar gedetineerden worden
voorbereid op een leven buiten de gevangenismuren, moest een kunstwerk
krijgen. De Rijksgebouwendienst gaf de opdracht.
De twee kunstenaars maakten tijdens een rondleiding kennis met
de penitentiaire inrichting aan de Noordsingel. Ook liepen zij een dagje
mee met de gevangenen. Snel was het idee geboren dat het kunstwerk niet
alleen ín de gevangenis, maar ook van buiten te zien moest zijn.
De
grote metalen palmboom Het Paradijs wordt op de Noordsingel opgetakeld
om daarna over de gevangenismuur te worden gehesen en op de binnenplaats
te worden neergezet. (Foto Cor Vos)
Leemans: ,,Het beeld moet iedereen verleiden. De voorbijgangers
moeten willen weten wat zich achter de muren afspeelt.'' Maar, zegt hij
met een lach, om de nieuwsgierigheid te bevredigen moeten zij een 'niet
aan te raden traject doorlopen'.
De passanten zullen niet zien, wat de gevangenen wél
zien. De palmboom staat op een miniscuul eilandje. Exact 10,2 vierkante
meter groot. De minimale grootte van een cel.
,,Een palmboom planten
op deze plek is extra wrang,'' zegt Leemans. ,,Mensen denken dat gevangenen
het veel te goed hebben, maar dat is niet absoluut niet zo. In de gevangenis
is het geen paradijs. De palmboom symboliseert dat grote contrast.'' Een
contrast, dat gisteren in de sneeuwbuien, nog groter was.
Uiteindelijk
bestelden de twee het kunstwerk uit een catalogus uit Zuid-Afrika. Daar
maakt een bedrijf enorm hoge nepbomen om telefoonmasten te camoufleren.
Zijn dit voor de Nederlandse markt naaldbomen, waarvoor drie tot vijf miljoen
nepnaalden worden ingestoken, voor tropische landen hebben de Zuid-Afrikanen
een palmboom in de aanbieding.
Schrik
In twee zeecontainers kwam de bestelling in de Rotterdamse haven
aan. De twee kunstenaars schrokken eerst van het uiterlijk van de boom,
vertelt Peter van Brunschot van Kaal Mastenfabriek. ,,Ze wilden een boom
als uit een stripverhaal en keurden de boom af. De kleur was niet goed
Een ramp voor ons.''
Uiteindelijk werd de schors door de kunstenaars
bewerkt. Twee hele dagen waren zij bezig met zeven tinten bruin te schilderen
op de stam. ,,De bladeren zijn gemaakt van polyester. Dat geeft een hele
natuurlijke beweging.''
De mastenbouwer is zeker dat de palmboom
niet omvalt. De mast zelf zal bij een stevige storm amper bewegen.
Een gevangene met snode plannen kan het gevaarte ook niet omduwen
en dan over de muur heenklimmen, is de belofte. Gildemachter: ,,Door de
boom kan een helikopter hier ook niet meer landen.'' Maar, zo is het verhaal,
de kans dat déze gedetineerden proberen te ontsnappen is klein.
Zij mogen immers soms de nacht al thuis doorbrengen of ze worden bijna
vrijgelaten. Ze staan op de drempel van de gevangenis.''
^terug|
De Telegraaf woensdag 2 maart 2005
Ontsnappen aan de bajes
Gevangenen in Rotterdam
die verlangen naar betere tijden kunnen nu vanachter de tralies dagdromend
naar een 18 meter hoge metalen palmboom kijken. In de tuin van de penitentiaire
inrichting Noordsingel is gisteren in de sneeuw het zonnige kunstwerk
van 2,5 ton met een grote kraan over het gebouw heen getakeld en op
de binnenplaats neergezet.
